"पुस्तकाने मस्तक सुधारतं आणि सुधारलेलं मस्तक कोणासमोरही हस्तक होत नाही."
— शिवश्री पुरुषोत्तम खेडेकर (संस्थापक)
"खऱ्या माहितीने मस्तक सुधारतं! आणि सुधारलेलं मस्तक कोणासमोरही हस्तक होत नाही."
शिवश्री पुरुषोत्तम खेडेकर यांनी स्थापन केलेली नोंदणीकृत सामाजिक संस्था — सामाजिक, आर्थिक, धार्मिक, सांस्कृतिक आणि शैक्षणिक समानतेसाठी कार्यरत, मराठा-कुणबी व बहुजन समाजाच्या विकासावर विशेष भर देणारी.
गाव → तालुका → जिल्हा → राज्य → राष्ट्रीय → जागतिक
सहा स्तरीय संघटन रचना
मराठा सेवा संघ ही १ सप्टेंबर १९९० रोजी शिवश्री पुरुषोत्तम खेडेकर (एका अभियंता व सामाजिक नेता) यांनी अकोला येथे स्थापन केलेली नोंदणीकृत सामाजिक संस्था आहे. ही संस्था महाराष्ट्र सोसायटी रजिस्ट्रेशन ॲक्ट अंतर्गत नोंदणीकृत असून स्वतःला लोकचळवळ म्हणवते, जी सामाजिक, आर्थिक, धार्मिक, सांस्कृतिक आणि शैक्षणिक समानतेसाठी काम करते; विशेष भर मराठा-कुणबी व बहुजन समाजाच्या विकासावर आहे.
सध्या ही सामाजिक चळवळ राष्ट्रीय स्तरावर ("राष्ट्रीय मराठा सेवा संघ") कार्यरत असून अनेक राज्यांमध्ये पसरलेली आहे आणि ३३ विभाग / कक्ष (wings) चालवते, जे गाव, तालुका, जिल्हा, राज्य, राष्ट्रीय आणि जागतिक स्तरावर काम करतात.
मराठा सेवा संघाचे अधिकृत "मिशन-व्हिजन" एकत्रित स्वरूपात वेगवेगळ्या माध्यमातून आणि सामुहिक कृतीतून प्रसिद्ध झालेले असून, दस्तऐवजांतून, भाषणांतून आणि सार्वजनिक संवादातून स्पष्ट होते.
प्रत्येक विभागावर क्लिक करून सविस्तर मुद्दे पहा.
मराठा सेवा संघ बहुस्तरीय रचनेत काम करतो — यामुळे स्थानिक प्रश्न आणि राज्य / राष्ट्रीय प्रश्न या दोन्हींवर समन्वयाने काम करणे शक्य होते.
राज्य, राष्ट्रीय आणि जागतिक स्तरावर.
महसूल विभागानुसार.
प्रत्येक जिल्ह्यासाठी स्वतंत्र मंडळ.
मूळ स्तरावरील एकके.
शिक्षणसत्ता, अर्थसत्ता, धर्मसत्ता, राजसत्ता आणि प्रचार-प्रसार माध्यमसत्ता — या पाच सत्तांवर समाजाची पकड असल्याशिवाय खरे सामाजिक परिवर्तन घडत नाही, असे मराठा सेवा संघाचे प्रतिपादन आहे.
प्रत्येक सत्तेबद्दल सविस्तर जाणून घेण्यासाठी त्यावर क्लिक करा.
आजच्या काळात मराठा सेवा संघ अंतर्गात ३३ कक्ष कार्यरत आहेत. खालील कार्डवर क्लिक करून प्रत्येक विभागाचा उद्देश आणि सविस्तर कार्य पहा.
प्रत्यक्षात मराठा सेवा संघ खालील गोष्टींसाठी ओळखला जातो.
मराठा आरक्षणाची आंदोलने आणि राज्य व राष्ट्रीय स्तरावर सतत वकिली आणि पाठपुरावा करणे.
मोठी संमेलने, कार्यकारी बैठका आणि राज्य/राष्ट्रीय अधिवेशने आयोजित करणे.
शैक्षणिक संस्था, वसतिगृहे आणि शिष्यवृत्ती चालवणे किंवा त्यांना पाठबळ देणे.
सामूहिक विवाह, कायदेशीर मदत, आरोग्य शिबिरे आणि सहकार उपक्रम राबवणे.
शिवधर्म आणि छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या विचारांशी जोडलेली मानवतावादी, विज्ञानाधारित मूल्यप्रणाली पसरवणे.
आपत्कालीन परिस्थितीत त्वरित मदत, निसर्गदुःखी सहाय्य आणि पुनर्वसती उपक्रम राबवणे.
ज्यांनी आपल्या जीवनाने समाजाला दिशा दिली
राजमाता जिजाऊ मासाहेबराजमाता जिजाऊ ज्या जिजाबाई म्हणूनही ओळखल्या जातात ज्या शहाजीराजे भोसले ह्यांच्या सहधर्मिणी आणि जीवनसंगिनी होत्या. त्या छत्रपती शिवाजी महाराज ह्यांच्या आई होत्या. राजमाता जिजाऊ एक हुशार प्रशासक, कुशल घोडेस्वार आणि तीक्ष्ण रणनीतिकार देखील होत्या, ज्यांनी हिंदवी स्वराज्य स्थापन करण्याचे स्वप्न देऊन आपल्या मुलाचे संगोपन केले.
प्रमुख कार्य: हिंदवी स्वराज्य स्थापनेच्या स्वप्नाचे बीज रुजवणे, छत्रपती शिवाजी महाराजांना रणनीती आणि धर्माच्या मार्गावर चालवणे, मराठा साम्राज्याच्या स्थापनेचा पाया रचणे.
छत्रपती शिवाजी महाराजभारताचे आणि महाराष्ट्राचे एक महान युगपुरुष, अद्वितीय राजे आणि मराठा साम्राज्याचे संस्थापक होते. त्यांनी मुघल, आदिलशाही आणि निजामशाही यांसारख्या बलाढ्य परकीय सत्तांविरुद्ध लढा देऊन जनतेचे हक्काचे 'स्वराज्य' स्थापन केले. छत्रपती शिवाजी महाराज हे केवळ एक कुशल योद्धे नव्हते, तर ते एक अष्टपैलू, दूरदर्शी आणि आदर्श राजे होते.
प्रमुख कार्य: मराठा साम्राज्याची स्थापना, हिंदवी स्वराज्याची घोषणा, स्वदेशी प्रशासन रचना, नौसेना विकास, न्यायप्रिय आणि धर्मप्रिय राज्यव्यवस्था स्थापन करणे.
छत्रपती संभाजी महाराजमराठा साम्राज्याचे दुसरे छत्रपती आणि छत्रपती शिवाजी महाराजांचे थोरले सुपुत्र होते. आपल्या वडिलांप्रमाणेच ते अत्यंत शूर, पराक्रमी, अष्टपैलू आणि अद्वितीय योद्धे होते. इतिहासामध्ये त्यांना 'धर्मवीर' आणि 'शंभूराजे' या नावांनी आदराने ओळखले जाते. वयाच्या अवघ्या १४ व्या वर्षी त्यांनी 'बुधभूषणम्' हा संस्कृत ग्रंथ लिहिला. ते केवळ युद्धकलेतच नाही तर अभ्यासातही अत्यंत हुशार होते.
प्रमुख कार्य: धर्मासाठी प्राणाची आहुती, संस्कृत साहित्याचे संवर्धन, 'बुधभूषणम्' आणि इतर ग्रंथांची रचना, 'एकही लढाई न हरलेला राजा' म्हणून अजिंक्य वीरत्वाची उदाहरणे.
छत्रपती शाहू महाराज (सातारा)हे छत्रपती शिवाजी महाराजांचे नातू आणि छत्रपती संभाजी महाराजांचे सुपुत्र होते. शाहू महाराज हे केवळ मराठा साम्राज्याचे छत्रपती नव्हते, तर ते एक अत्यंत मुत्सद्दी, संयमी, गुणग्राहक आणि दूरदृष्टी असलेले अष्टपैलू राजे होते. छत्रपती संभाजी महाराजांच्या बलिदानानंतर बालपणीच मुघलांच्या कैदेत गेलेले शाहू महाराज, सुटकेनंतर साताऱ्याच्या गादीवर बसले.
प्रमुख कार्य: मराठा साम्राज्याला 'अखिल भारतीय साम्राज्य' बनवणे, पेशव्यांची निवड, भारतभर मराठा साम्राज्याचा विस्तार, न्यायप्रिय आणि उदार राज्यव्यवस्था स्थापन करणे.
महात्मा जोतीराव फुलेहे महाराष्ट्रातील आणि भारतातील एक महान समाजसुधारक, विचारवंत, लेखक आणि क्रांतीसूर्य होते. त्यांनी भारतातील शतकानुशतके चालत आलेली सामाजिक विषमता, जातीभेद आणि अंधश्रद्धा निर्मूलनासाठी आपले संपूर्ण आयुष्य वेचले. २४ सप्टेंबर १८७३ रोजी त्यांनी 'सत्यशोधक समाज' या संस्थेची स्थापना केली. महिलांना शिक्षणाचा अधिकार नव्हता तेव्हा जोतीराव यांनी १ जानेवारी १८४८ रोजी पुण्याच्या बुधवार पेठेतील भिडे वाड्यात मुलींची भारतातील पहिली शाळा सुरू करण्याचे क्रांतिकारी पाऊल उचलले.
प्रमुख कार्य: 'सत्यशोधक समाज' संस्थेची स्थापना, भारतातील मुलींची पहिली शाळा सुरू करणे, जातीभेद आणि अंधश्रद्धा निर्मूलन, स्त्रीशिक्षण आणि समाजसुधारणेसाठी आजीवन संघर्ष.
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरमूळ नाव भीमराव रामजी आंबेडकर, हे भारतीय राज्यघटनेचे शिल्पकार, थोर समाजसुधारक, अर्थतज्ज्ञ, कायदेपंडित आणि तत्त्वज्ञ होते. त्यांनी भारतातील जातीव्यवस्था, अस्पृश्यता आणि सामाजिक विषमतेविरुद्ध आमरण लढा दिला. बाबासाहेब हे केवळ एका वर्गाचे किंवा समाजाचे नेते नव्हते, तर ते अफाट बुद्धिमत्ता लाभलेले एक जागतिक दर्जाचे अष्टपैलू व्यक्तिमत्त्व होते.
प्रमुख कार्य: भारतीय राज्यघटनेचे शिल्पकार, जातीव्यवस्था आणि अस्पृश्यता विरोधी आमरण संघर्ष, बहुजन हिताय बहुजन सुखाय चळवळ, कायदेपंडित, अर्थतज्ज्ञ, पत्रकार, शिक्षणतज्ज्ञ, कामगारांचे कैवारी असा अनेक भूमिकांचे पार पाडणे.
तुमचे मूल्यवान मत संस्थेच्या प्रगतीसाठी अत्यंत आवश्यक आहे. कृपया खालील बटणावर क्लिक करून गुगल फॉर्म भरा.
तुमचा अभिप्राय द्या →